Leven onder het luchtruim

Projecten | Boeken


Leven onder het luchtruim

2024 | 'Schiphol blokkeert de ruimtelijke ontwikkelingen van een gebied dat ruim vijfmaal zo groot is als Amsterdam. Krimp van het vliegverkeer staat inmiddels hoog op de politieke agenda, maar naar het landschap onder het luchtruim kijkt niemand om.


Fotograaf Theo Baart en journalist en stadsonderzoeker Tijs van den Boomen richten zich juist op de omgeving van de luchthaven: wat is er te winnen als je een of meer start- of landingsbanen sluit? Aan de hand van reportages, essays, fietsroutes, kaarten en foto's geven ze een verrsassend beeld van de regio rond Schiphol.'


De website Leven onder het luchtruim geeft inzicht hoe het boek is ingedeeld en toont een aantal van de kaarten, teksten en fietsroutes uit het boek.


De fotografie bestaat uit drie onderdelen. Per baan is er een schouw waarin getoond wordt hoe de claim van het vliegveld de inrichting van de omgeving beinvloedt. De twee andere fotografische series gaan over hoe de overlast van het vliegen wordt getemd met al dan niet adequate maatregelen.


Allereerst zijn daar de Handhavingspunten. Dat zijn punten (rijkscoordinaten) in de nabijheid van Schiphol waarvoor de grenswaarde van de hoeveelheid geluid is vastgelegd. Het geluid van overvliegende vliegtuigen wordt niet gemeten maar aan de hand van modellen berekend. Dit systeem met 35 handhavingspunten heeft een wettelijke basis en wordt gebruikt voor de inzet van start- en landingsbanen. Het zijn onzichtbare punten in het landschap. In de reeks Rekenlandlandschap wordt door het het plaatsen van een stip op de coordinaat dit onzichtbare systeem zichtbaar gemaakt.


'Meten is weten' vinden verontruste en gehinderde burgers en zo onstond er, aangeboden door Schiphol, een meetsysteem van microfoons in woonwijken (NOMOS). De reeks Meetlandschappen toont de veertig microfoons op daken van zwembaden, scholen, en verscholen in het gemeentegroen. Dit systeem heeft geen wettelijke basis en speelt geen rol in de keuze van het baangebruik. Het meet en de informatie is online te raadplegen. 


De twee reeksen geven een beeld van het alledaagse Nederlandse landschap. Niet geselecteerd op eigenschappen en/of kwaliteiten maar als onderdeel van een poging om twee grootheden te combineren: een groot vliegveld middenin een metropool. Ook dit zijn cultuurlandschappen.

concept, redactie en productie Tijs van den Boomen en Theo Baart

tekst Tijs van den Boomen

fotografie Theo Baart

vormgeving kaarten en boek studio Joost Grootens

uitgever nai010 ism stichting Ideas on paper

400 pagina's | 17*24 cm

verschijningsdatum juni 2024

boek verkrijgbaar bij oa NAi booksellers en de betere boekhandel

Onderzoek en manuscript zijn financieel mogelijk gemaakt door  BPD Cultuurfonds  | College van Rijksadviseurs (CRa) |  EFL-Stichting   Fonds Bijzondere Journalistieke Projecten |  Mondriaan Fonds  | Steunfonds Freelance Journalisten |  Stimuleringsfonds Creatieve Industrie

Vormgeving en productie boek  APPM |  Gemeente Aalsmeer  | gemeente Ouder-Amstel  | gemeente Uithoorn  | H+N+S Landschapsarchitecten |  Investe   TBI  | Ziegler Branderhorst

Excursies, presentaties en debatten zijn georganiseerd door Podium Architectuur Haarlemmermeer-Schiphol en ARCAM

Rekenlandschap

Meetlandschap

Share by: